jump to navigation

Pistacia terebinthus (η φτωχή πλην τίμια ξαδέρφη της μαστίχας της Χίου) Νοέμβριος 5, 2014

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Περιβάλλον, Φωτογραφία, nature, Photo, Wild Edible Plants.
4 Σχόλια

p1

Η κοκκορεβυθιά είναι ένας πολύ κοινός φυλλοβόλος θάμνος ή δέντρο, γνωστό από την αρχαιότητα. Θα τη βρούμε σε όλες τις χώρες της μεσογείου και είναι στενή συγγενής της φιστικιάς και του σχίνου. Ένα είδος σχίνου είναι και η μαστίχα της χιου (Pistacia lentiscus ποικιλία chia). Είναι δέντρο δίοικο, δηλαδή έχει ξεχωριστά αρσενικά και θηλυκά φυτά, τα δε θηλυκά φυτά ανθίζουν την άνοιξη και το φθινόπωρο σχηματίζουν τους μικρούς κόκκινους καρπούς οι οποίοι είναι εδώδιμοι. Στο τέλος του καλοκαιριού αρχίζει να εκκρίνει, κυρίως στους βλαστούς της, μια έντονα αρωματική ρητίνη ή οποία σιγά σιγά στερεοποιείται και μυρίζει μαστίχα. Με τη συλλογή της ρητίνης παράγεται η τερεβινθίνη που δεν είναι άλλο από το γνωστό νέφτι. Επιπλέον χρησιμοποιείται ως συστατικό σε βερνίκια και λαδομπογιές. Ακόμη, έχει χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική ως αντιφλεγμονώδες. Στο Πήλιο τους νεαρούς βλαστούς των αρσενικών φυτών τους κάνουν τουρσί και με αυτό συνοδεύουν το τσίπουρο. Στην Κρήτη το προσθέτουν στην απόσταξη της τσικουδιάς, στην Κύπρο τους καρπούς τους βάζουν στο ψωμί, στη δε μέση ανατολή τα αρχαία χρόνια τη ρητίνη τη χρησιμοποιούσαν ως συντηρητικό του κρασιού.
Συχνά, φύλλα της κοκκορεβυθιάς προσβάλλονται απο ημίπτερα έντομα και τα οποία σχηματίζουν κηκίδια τα οποία εσφαλμένα κάποιοι τα θεωρούν καρπό της κοκκορεβυθιάς.

Οικογένεια: Anacardiaceae
Γένος: Pistacia
Είδος: Pistacia terebinthus ή Πιστακιά η τερέβινθος ή κοκκορεβυθιά ή τσικουδιά ή αγριοφυστικιά και πάει λέγοντας (έχει πολλά κοινά ονόματα) (περισσότερα…)

Advertisements

Το πολύ προκλητικό Arum italicum Μαΐου 4, 2014

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Δηλητηριώδη φυτά, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Photo, Toxic plants, wildflowers.
6 Σχόλια

a1

Ενδημικό και πολύ κοινό φυτό της νότιας Ευρώπης. Θα το βρούμε σε διάφορες τοποθεσίες, σε αραιά δάση, σε πολυετείς καλλιέργειες κυρίως σε σκιερά σημεία. Μονοκοτυλήδονο φυτό, πολυετές, με μεγάλα λογχοειδή, έμισχα φύλλα τα οποία εμφανίζει απο το φθινοπωρο. Ανθίζει την άνοιξη αποκαλύπτοντας τη μεγάλη κίτρινη σπάθη του, η οποία περιβάλλει τον επίσης κίτρινο σπάδικα. Κρυμμένα κάτω από τον σπάδικα βρίσκονται τα αρσενικά και θηλυκά άνθη του. Το arum αυτό, όπως και πολλά άλλα είδη της οικογένειας αυτής, για να προσελκύσουν τα μικρά έντομα που θα τα επικονιάσουν, τα άνθη τους παράγουν μια πολύ δυσάρεστη οσμή. Το είχαμε δει και όταν παρουσιάζαμε την αριστολοχία. Τα μικρά έντομα που προσελκύονται από τη μυρωδιά εισχωρώντας βαθειά στον σπάδικα, περνάνε πρώτα από μια σειρά τριχίδια που υπάρχουν και τα οπαία τα παγιδεύουν και στην προσπάθεια τους να φύγουν παίρνουν και τη γύρη από τα αρσενικά άνθη που βρίσκονται από κάτω. Στη συνέχεια επισκεπτόμενα άλλα άνθη από arum μεταφέρουν τη γύρη και γονιμοποιούν τα θηλυκά άνθη που βρίσκονται ακριβώς κάτω από τα αρσενικά. Μετά τη γονιμοποίηση, το καλοκαίρι, προβάλουν οι πράσινοι καρποί του που στην ωρίμανση τους γίνονται κόκκινοι. Ολόκληρο το φυτό είναι δηλητηριώδες και περισσότερο οι καρποί του. Παρ’ όλα αυτά, είναι περιζήτητη τροφή για τα αγριογούρουνα, τα οποία συχνά μου σκάβουν το κτήμα μου για να φάνε την πλούσια σε άμυλο κονδυλωματώδη ρίζα του.

Αντιγράφω από μια παλαιότερη ανάρτηση όταν παρουσιάζαμε ένα άλλο μέλος αυτής της παράξενης οικογένειας, το Arisarum vulgare.

Ολα τα φυτά της οικογένειας Araceae, αναγνωρίζονται εύκολα από το πολύ χαρακτηριστικό σχήμα που έχει η ταξιανθία τους και συχνά από τα γυαλιστερά, καρδιοειδή φύλλα τους με το μακρύ τους μίσχο.
Όλα τα είδη αυτής της οικογένειας είναι δηλητηριώδη, αφού στους ιστούς του φυτού υπάρχουν κρύσταλλοι σε σχήμα καρφίτσας από οξαλικό ασβέστιο (calcium oxalate). Κάποια είδη γίνονται εδώδιμα και καταναλώνονται αφού πρώτα ξεραθούν στον ήλιο ή βραστούν, όπως π.χ. η Colocasia esculenta, όπου οι κόνδυλοι της μετά το μαγείρεμα αποτελούν τροφή για κάποιους λαούς (taro).
Μερικά γνωστά μέλη της οικογένειας είναι η δρακοντιά, το περίφημο και σπάνιο Άρο του Διοσκουρίδη κ.α. Πολλά μέλη της οικογένειας αυτής, λόγω της παράξενης ανθοταξίας τους ή των εντυπωσιακών τους φύλλων, κατέληξαν και γέμισαν σχεδόν τα ανθοπωλεία, όπως το φιλόδεντρο (Philodendron), το Zamioculcas zamiifolia, το ανθούριο (Anthurium ), η Alocasia , η διφφενμπάχια (Dieffenbachia), το σπαθίφυλλο (Spathiphyllum), αρκετά Αροειδή, το καλάντιο ( Caladium), το αγλαόνεμα (Aglaonema) και πολλά πολλά άλλα, όλα καταγόμενα από τροπικές περιοχές και κυρίως από τροπικά βροχερά δάση.

Οικογένεια: Araceae
Γένος: Arum
Είδος: Arum italicum ή δρακοντιά ή φιδόχορτο ή Italian lords-and-ladies ή Orange Candleflower ή Cuckoo’s Pint. (περισσότερα…)

Λιβάδι Σουλίου, εκεί που ζουν ελεύθερα τα άγρια άλογα. Μαΐου 1, 2014

Posted by μούργος in animals, φύση, Αυτοφυή φυτά, Βουνά, Ζώα, Λίμνη, Μικρά ταξίδια, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, Lake, Mountains, nature, Photo, wildflowers.
13 Σχόλια

h1

Το λιβάδι είναι ένα μικρό οροπέδιο, σε υψόμετρο περίπου 1100 μέτρων, κάτω από το βουνό της Βριτζάχας, όπου υπάρχει η υψηλότερη κορυφή των βουνών του Σουλίου, 1613 μ. Βρίσκεται στα μισά περίπου ενός ασφαλτοστρωμένου δρόμου που ενώνει τα χωριά της Λάκας Σουλίου του Ν. Ιωαννίνων με τα χωριά του Σουλίου του Ν. Θεσπρωτίας. Εκεί κάποτε οι κάτοικοι σπέρνανε τα χωράφια χρησιμοποιώντας και άλογα στις αγροτικές τους εργασίες. Οι καιροί άλλαξαν και στη δεκαετία του ’60, τα χωράφια σταμάτησαν να σπέρνονται και τα άλογα αυτά εγκαταλείφτηκαν στο βουνό. Φτιάχνοντας μικρά κοπάδια κατάφεραν να επιβιώσουν μέχρι σήμερα και με πρόσφατες εκτιμήσεις υπολογίζονται σε πάνω από 100 ζώα. Τα άλογα αυτά ανήκουν στη φυλή της Πίνδου. Δεν πλησιάζουν τους ανθρώπους και μια κατασκευή με στέγαστρα και ταΐστρες που έγινε πριν λίγα χρόνια ουδέποτε την έχουν πλησιάσει, όπως μου ανέφερε τσοπάνης που βόσκει τα γίδια του σε αυτή την περιοχή. Στα μέρη αυτά πήγα για άλλο σκοπό, φωτογράφησα μόνο ένα άλογο από μακριά και ελπίζω σύντομα να ξανάπαω όπου θα έχω και κανονική φωτογράφηση με τα άλογα. Αντί αυτών, προς το παρόν, πάρτε μια εικόνα της περιοχής και της χλωρίδας της, όπως μερικές βιόλες, ανεμώνες των βουνών, μανιτάρια, έλατα τσακισμένα από κεραυνούς, τη μικρή λίμνη που βρίσκεται στον αυχένα, ένα μικρό εστιατόριο που έχει φτιαχτεί και φιλοξένει μια ημίαιμη σκύλα με τα απίθανα μικρά της και φυσικά πολλές κοπριές αλόγων. (περισσότερα…)

Ophrys helenae (η βελούδινη ορχιδέα) Απρίλιος 28, 2014

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Ορχιδέες, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Orchids, Photo, wildflowers.
4 Σχόλια

o1

Η Ophrys helenae είναι άλλη μια εκπρόσωπος του πιο σπουδαίου γένους των ορχιδέων, το γένος Ophrys. Διαθέτει ένα μοναδικό βελούδινο χείλος χρώματος κερασί. Θα τη συναντήσουμε στη δυτική Ελλάδα, στην Ήπειρο είναι ίσως η πιο κοινή ορχιδέα και συχνά θα τη βρούμε σε πάρκα πόλεων. Ανθίζει την άνοιξη, κοντά στο Πάσχα και γι’ αυτό, δυστυχώς, πολλοί την κόβουν, λόγω χρώματος, για διακοσμητικούς λόγους.

Οικογένεια: Orchidaceae
Γένος: Ophrys
Είδος: Ophrys helenae (περισσότερα…)

Kermes vermilio (Βάψτε εντελώς δωρεάν τα μεταξωτά βρακιά σας!) Απρίλιος 26, 2014

Posted by μούργος in Insects, φύση, Έντομα, Αυτοφυή φυτά, Παράδοση, Περιβάλλον, Φωτογραφία, nature, Photo.
11 Σχόλια

k1

Ένα ακόμη χτύπημα της λάσπης, (κάτω από τη μέση φυσικά), στην κρίση και την ακρίβεια. Και επειδή υποθέτω ότι οι θαμώνες της λάσπης διαθέτουν και τους ανάλογους κ@λους, δηλ. αρκούντως επιδέξιους, πιστεύω ότι θα εκτιμήσουν πολύ αυτό το εξαιρετικά χρήσιμο ποστ 😛 . Ήταν το θέμα ενός παλαιότερου -ούτε που θυμάμαι πότε- ποστ, το οποίο είχε ανέβει ως τεστ για τους τυχάρπαστους θαμώνες της λάσπης, αλλά ποτέ δεν έγινε κανονικό ποστ. Νομίζω ότι τώρα πλέον ωρίμασαν οι συνθήκες για την ανάρτηση του. Μόνο στη λάσπη ακολουθείται φυσική παλαίωση των ποστ ώστε η ποιότητα των αναρτήσεων να παραμένει στο γνωστό υψηλό επίπεδο. 😀

Λοιπόν, αυτό που πρέπει να κάνετε είναι πάρα πολύ απλό. Αφού βρείτε αυτούς τους κόκκινους «κόκκους» πάνω σε φύλλα πουρναριού, θα τους μαζέψετε και θα τους αποξηράνετε.
Μετά, θα τους προσθέσετε μέσα σε καζάνι με νερό που βράζει και αφού αφήσετε να βγάλει το χρώμα θα το κατεβάσετε από τη φωτιά. Αναλόγως της ώρας που θα αφήσετε τους κόκκους μέσα στο νερό θα δώσετε και την ανάλογη απόχρωση ή χρώμα, από πορτοκαλί για λίγο χρόνο μέχρι το κρεμεζί ή βαθύ κόκκινο για αρκετή ώρα. Πριν αρχίσει να κρυώνει το νερό προσθέστε τα μεταξωτά σας βρακιά που θέλετε να βάψετε.

Οι κόκκινοι αυτοί κόκκοι δεν είναι τίποτα άλλο πάρα οι προνύμφες ενός κοκοειδούς (εντόμου που ανήκει στα ημίπτερα) που παρασιτεί στο πουρνάρι, το Kermes vermilioKermococcus vermillio). Χρησιμοποιούνταν από αρχαιοτάτων χρόνων για τη παρασκευή του πορφυρού χρώματος και ειδικότερα του ακριβού και πολύ ξεχωριστού χρώματος, του κρεμεζί, το δυνατό, φωτεινό και βαθύ κόκκινο χρώμα. Εκτός από τη βαφή νημάτων, δερμάτων και μαλλιών ιδιαίτερα το χρησιμοποιούσαν για την βαφή των μεταξωτών. Με αυτή τη βαφή έβαφαν οι στρατιώτες της Σπάρτης το ρουχισμό τους ώστε να μη ξεχωρίζει από το αίμα σε περίπτωση που πληγωθούν στη μάχη και αρχίσουν να φωνάζουν τα χάνομαι, σβήνω κλπ.

Το πουρνάρι είναι ένας αειθαλής θάμνος ή μικρό δέντρο της μεσογείου με σκληρά και αγκαθωτά φύλλα, ανθεκτικό στην ξηρασία και αποτελεί αγαπημένη τροφή για τα γίδια και αγαπημένο ξύλο για θέρμανση. Είναι ένα πολύ σπουδαίο φυτό της ελληνικής χλωρίδας και του αξίζει ένα ξεχωριστό ποστ.

Οικογένεια: Fagaceae
Γένος: Quercus Δρυς
Είδος: Quercus coccifera ή Δρυς η κοκκοφόρος ή πουρνάρι ή πρίνος (περισσότερα…)

Orchis provincialis (ορχιδέα η επαρχιωτοπούλα) Απρίλιος 25, 2014

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Ορχιδέες, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Orchids, Photo, wildflowers.
14 Σχόλια

o5

Όμορφη ορχιδέα, στα χρώματα του κρεμ και του ανοιχτού κίτρινου με κηλίδες κόκκινες στο χείλος της και σκούρες κηλίδες στα φύλλα της. Ενδημική της μεσογείου, ανθίζει την άνοιξη και θα τη βρούμε συνήθως σε σκιερά και υγρά μέρη.

Οικογένεια: Orchidaceae
Γένος: Orchis
Είδος: Orchis provincialis (περισσότερα…)

Οι αράχνες πήραν θέση μάχης, (άρα μπήκε οριστικά η άνοιξη)! Απρίλιος 2, 2013

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Photo, wildflowers.
32 Σχόλια

s1

(περισσότερα…)

Το δάσος από βρυόφυτα (και οι ομπρέλες του) Μαρτίου 31, 2013

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Μανιτάρια, Περιβάλλον, Φωτογραφία, Mushroom, nature, Photo.
21 Σχόλια

v1

Τα βρύα ανήκουν στα βρυόφυτα και είναι μικροσκοπικά φυτά, από μερικά χιλιοστά μέχρι λίγα εκατοστά και γενικά ανήκουν στους πιο απλούς φυτικούς οργανισμούς. Είναι πράσινα, που σημαίνει ότι συνθέτουν χλωροφύλλη, έχουν υποτυπώδη κορμό και φυλλάρια, δεν βγάζουν άνθη, διαθέτουν κάποια ριζοειδή που τους χρησιμεύουν να στερεώνονται και να απορροφούν νερό και θρεπτικά στοιχεία στο υπόστρωμα που αναπτύσσονται και έχουν άμεση ανάγκη την υγρασία για να πολλαπλασιασθούν. Θα τα βρούμε γενικά σε δροσερά και υγρά περιβάλλοντα να έρπουν στο έδαφος, πάνω σε βράχους ή σε κορμούς δέντρων και κάποια είδη από αυτά είναι μόνο υδρόβια. Κυκλοφορούν περί τα 30.000 είδη σε όλο τον κόσμο. Από μια οικογένεια βρυόφυτων παράγεται και η τύρφη.

Στις φωτο κορμός από αμπέλι φορτωμένο με βρύα, τα οποία αποτελέσαν ιδανικό υπόστρωμα για να εμφανισθούν κάποια μικρά μανιτάρια, και η τελευταία φωτο κάποιο άλλο είδος βρύου.
(περισσότερα…)

Καλό καλοκαίρι! Μαρτίου 19, 2013

Posted by μούργος in φύση, χα!, Αυτοφυή φυτά, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Photo, wildflowers.
10 Σχόλια

Μπήκε με ορμή το καλοκαίρι φέτος. Καθαρή δευτέρα* και με αυτό τον καιρό ζηλεύεις που δεν είσαι στη θάλασσα να δοκιμάζεις το νερό για να βουτήξεις.
Τα περισσότερα λουλούδια αρνούνται πεισματικά να ανθίσουν, μόνο κάτι αλλοπαρμένοι ελλέβοροι το τόλμησαν και την πλήρωσαν.

* χθες στα Ζαγόρια

s1
(περισσότερα…)

Valeriana tuberosa, (Βαλεριάνα η κονδυλόρριζος) Απρίλιος 25, 2012

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Photo, wildflowers.
7 Σχόλια

Πολυετές φυτό με βλαστό όρθιο που φτάνει και τα 50 cm. Κυκλοφορούν σε όλο τον κόσμο περί τα 270 είδη της οικογένειας και στην Ελλάδα 7. Το πιο γνωστό είδος της οικογένειας δεν είναι άλλο από τη γνωστή για τις ηρεμιστικές της ιδιότητες Valeriana officinalis (Βαλεριάνα η φαρμακευτική). Η Valeriana tuberosa είναι ενδημικό φυτό της νότιας Ευρώπης, βόρειας Αφρικής και βορειοδυτικής Ασίας. Τα φύλλα του βλαστού της είναι πτερωτά με το επάκριο τμήμα πιο μακρύ και πιο πλατύ. Τα φύλλα της βάσης της είναι ωοειδή και αυτό την ξεχωρίζει από τη Valeriana officinalis, η οποία και τα φύλλα της βάσης της είναι πτερωτά. Η δικιά μας βαλεριάνα έχει κονδυλώδη ρίζα ενώ η φαρμακευτική έχει ρίζες, εκεί όπου βρίσκονται και τα πολύτιμα συστατικά της.
Θα τη βρούμε σε χέρσους τόπους, βραχώδεις τοποθεσίες και λιβάδια σε χαμηλά, μέσα και ψηλά υψόμετρα.
Τα λευκορόδινα άνθη της είναι παρά πολύ αρωματικά.


(περισσότερα…)

Anagallis arvensis, (Αναγαλλίς η αρουραία) Απρίλιος 25, 2012

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Δηλητηριώδη φυτά, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Photo, Toxic plants, wildflowers.
6 Σχόλια

Ετήσια ή διετής, έρπουσα ή όρθια πόα. Ενδημικό της Ευρώπης και Ασίας, πλέον κυκλοφορεί και στη βόρεια Αμερική. Υπάρχουν περί τα 25 είδη αυτής και στην Ελλάδα 2. Θα τη βρούμε σε χαμηλά υψόμετρα σε καλλιεργούμενα και μη χωράφια, πλευρές δρόμων κ.λ.π., συνήθως σε ελαφρά εδάφη και σε σημεία όπου υπάρχει υγρασία και δεν εκτίθενται απ’ ευθείας στο φως.
Τα πολύ κομψά μικρά άνθη του, ούτε 2 εκατοστά δεν είναι, θα τα δούμε σε διάφορους χρωματισμούς, όπως πορτοκαλί, ροζ, μπλε.
Το φυτό αυτό ανήκει στα δηλητηριώδη φυτά, μιας και όλα τα μέρη του περιέχουν σαπωνίνες και άλλες τοξικές ουσίες. Είναι τοξικό και για τα ζώα και τα πτηνά και πολύ τοξικό για τα ψάρια. Αποφύγετε να αγγίξετε τα άνθη αφού ακόμη και στα τριχίδια του άνθους της περιέχεται μια ουσία η οποία μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις. (περισσότερα…)

Ornithogalum umbellatum, (Ορνιθόγαλο το σκιαδιανθές) Απρίλιος 10, 2012

Posted by μούργος in φύση, Αυτοφυή φυτά, Δηλητηριώδη φυτά, Περιβάλλον, Φωτογραφία, αγριολούλουδα, nature, Photo, Toxic plants, wildflowers.
9 Σχόλια

Πολυετής βολβώδης πόα, με γύρω στα 100 είδη να κυκλοφορούν στην Ευρώπη, Ασία και Αφρική ενώ στην Ελλάδα απαντώνται πάνω από 20 είδη.
Χαρακτηριστικό του τα πολύ κομψά λευκά άνθη του που βγάζει από τον κορμό του και τα οποία εξωτερικά είναι πράσινα με λευκές γραμμώσεις κατά μήκος στα άκρα. Λόγω του αστεροειδούς σχήματος του άνθους το λένε και αστέρι της βηθλεέμ. Το όνομα του το πήρε από τις ελληνικές λέξεις όρνιθα και γάλα, κάτι σαν του πουλιού το γάλα. Μη ρωτήσετε όμως το γιατί, δεν ξέρω και ούτε μπόρεσα να βρω.
Τα αλκαλοειδή που περιέχει το καθιστούν δηλητηριώδες φυτό.
Θα το συναντήσουμε σε λιβάδια, μέσα σε πολυετείς καλλιέργειες, και γενικότερα σε ανοιχτές και πετρώδεις τοποθεσίες, σε χαμηλά και μέσα υψόμετρα.

Οικογένεια: Liliaceae
Γένος: Ornithogalum
Είδος: Ornithogalum umbellatum ή Ορνιθόγαλο το σκιαδιανθές (περισσότερα…)

Αρέσει σε %d bloggers: