Λάσπη στ' αστέρια

Τοπία από λειχήνες Μαρτίου 31, 2013

Οι λειχήνες δημιουργούνται όταν αποφασίσει ένας μύκητας και ένας φύκος να συνάψουν ένα σύμφωνο συμβίωσης. Ο φύκος είναι ή ένα πράσινο φύκος ή ένα κυανοβακτηρίδιο και ο μύκητας ανήκει συνήθως στους ασκομύκητες. Οι δυο αυτοί οργανισμοί συνδέονται μεταξύ τους σε έναν ιστό και αναλαμβάνει ο κάθε συνεταίρος διακριτούς ρόλους όπως, ο φύκος να κάνει τη φωτοσύνθεση και ο μύκητας να απορροφά το νερό και να προστατεύει το λειχήνα από την ηλιακή ακτινοβολία. Για τη διατροφή τους, το μεν φύκος παίρνει ανόργανα συστατικά από τον μύκητα, ο δε μύκητας τρέφεται από τις οργανικές ουσίες που παράγουν τα πράσινα κύτταρα των φύκων. Έτσι, το παράδοξο αυτό ζεύγος μπορεί να ζήσει πολλά χρόνια και μάλιστα είναι ανθεκτικό σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες, αλλά παρά πολύ ευαίσθητο στη μόλυνση του περιβάλλοντος και γι΄αυτό το λόγο οι λειχήνες χρησιμοποιούνται και ως δείκτες ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε μια περιοχή. Βέβαια ισχύει και το ότι ο φύκος μπορεί να υπάρξει στη φύση χωρίς την παρουσία του μύκητα, ενώ ο μύκητας δεν μπορεί να υπάρξει μόνος τους και αυτό ενδέχεται να κάνει τη σχέση τους και παρασιτική.

Κυκλοφορούν, λέμε τώρα γιατί δεν τους λες και κινητικούς, περί τα 25.000 είδη λειχήνων σε όλο τον κόσμο και θα τις βρούμε πάνω σε βράχια, στο χώμα ή σε δέντρα. Να σημειώσουμε ότι δεν είναι παράσιτα των δέντρων, δηλαδή δεν εκμεταλλεύονται τίποτα από ένα δέντρο παρά μόνο τη θέση για να στήσουν το σπιτικό τους. Αντίθετα, οι λειχήνες που προσκολλώνται στα βράχια μπορεί να απελευθερώσουν χημικές ουσίες οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν την αποσάθρωση αυτών. Επειδή οι λειχήνες, εκτός από καθαρό περιβάλλον, θέλουν ηλιοφάνεια και αναπτύσσονται πολύ αργά, προτιμούν δέντρα με αργή ανάπτυξη σε φωτεινά μέρη και βράχους σταθερούς και ακίνητους για πολλά χρόνια. Τώρα πως καταφέρνουν και τα εντοπίζουν αυτά τα σημεία μόνο αυτές ξέρουν.

Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες λειχήνων όπως, οι φλοιώδεις λειχήνες οι οποίες έχουν τη μορφή λεπτής στρώσης διαφόρων χρωμάτων και προσκολλώνται σε βράχια ή και σε κορμούς δέντρων, τοίχους κ.α.
Στις φωτο οι λειχήνες που είναι στα βράχια είναι όλες φλοιώδεις.
Ακόμη είναι οι φυλλώδεις λειχήνες, οι οποίες είναι πιο χαλαρά συνδεδεμένες με το υπόστρωμα τους και έχουν θαλλούς που μοιάζουν λίγο με φύλλα, καθώς και κάποιες από αυτές σχηματίζουν άκρες διαχωρισμένες. Τέλος, υπάρχουν καιν οι θαμνώδεις λειχήνες.

Πολλαπλασιάζονται συνήθως αγενώς και οι χρήσεις αυτών είναι πολλές, όπως ότι θεωρούνται καλή τροφή για τα ζώα, βασική τροφή στο διαιτολόγιο του τάρανδου στις αρκτικές περιοχές, έχουν αντιβιοτικές ιδιότητες, οι κινέζοι τις χρησιμοποιούσαν ευρέως στην ιατρική τους, χρησιμοποιούνται στη δημιουργία βαφών κ.α.
(more…)

Μύκητες χρωματιστοί! Μαρτίου 31, 2013

Μύκητες σε κορμό δέντρου σε αποσύνθεση κάτω από μεγάλο σωρό οργανικής ουσίας.
Μου άρεσε το χρώμα και τον ανεβάζω και ελπίζω να είναι μύκητας και όχι κανα βακτήριο!
(more…)

Γαιοσκώληκας, το πιο φαγανό πλάσμα στη φύση! Μαρτίου 25, 2013

Πριν βγάλετε διάφορες κραυγές αηδίας και μπλιαχ, διαβάστε το ποστ και ίσως δείτε με άλλο μάτι, [το καλό],τους γαιοσκώληκες, τους γνωστούς σε όλους και ως σκουληκαντέρες.
Είναι οι μετροπόντικες της φύσης, διότι περνούν όλη τους τη ζωή σκάβοντας και τρώγοντας χώμα, το οποίο στη συνέχεια αποβάλλουν.
Κάτω από το έδαφος υπάρχει ένα ολόκληρο ζωικό βασίλειο που ζει, η εδαφοπανίδα, και αποτελεί το 70% σε πληθυσμό και βιομάζα της πανίδας του πλανήτη. Οι ολιγοχαίτες, (Oligochaeta), όπου ανήκουν οι γαιοσκώληκες, αποτελούν το 60% της βιομάζας της εδαφοπανίδας σε ένα εύφορο οικοσύστημα.
Το σώμα τους αποτελείται από επιμέρους τμήματα τα οποία λέγονται και μεταμέρη. Δεν έχουν μάτια, κεφάλι υποτυπώδες και τα πρώτα μεταμέρη του είναι πιο ενισχυμένα για να μπορούν να διεισδύουν στο έδαφος. Ζουν από λίγους μήνες και μπορεί να φτάσει τον ένα χρόνο. Οι ενήλικες γαιοσκώληκες φτιάχνουν κουκούλια όπου εναποθέτουν τα αυγά τους. Γίνονται σεξουαλικά ενεργοί μετά από 2-12 μήνες, ανάλογα με το είδος, τη θερμοκρασία και τη υγρασία του περιβάλλοντος αλλά μη περιμένετε καμιά σπουδαία δραστηριότητα γιατί οι γαιοσκώληκες είναι τελείως αυτάρκεις σε αυτή τη διαδικασία, δηλ. είναι ερμαφρόδιτοι, ή αλλιώς ότι καμάκι κάνουν, το κάνουν στον εαυτό τους.

Είδος προς εξαφάνιση, ειδικά στα καλλιεργούμενα εδάφη, όπου η χρήση αγροχημικών, η έντονη κατεργασία του εδάφους και η έλλειψη οργανικής ουσίας καθιστά αδύνατη τη ζωή στους εξαιρετικά πολύτιμους για το οικοσύστημα γαιοσκώληκες. Βελτιώνουν τη δομή και τη γονιμότητα του εδάφους, προστατεύουν από τη διάβρωση και βοηθούν στη διαδικασία κομποστοποίησης στη φύση. Σε συστηματικά καλλιεργούμενα εδάφη, μόνο στα βιολογικά αγροκτήματα μπορεί να βρει κάποιος γαιοσκώληκες, οι οποίοι όμως και εκεί κινδυνεύουν μιας και είναι ευαίσθητοι στο χαλκό, χημική ένωση που επιτρέπεται στη βιολογική γεωργία και ο οποίος μειώνει σημαντικά την αναπαραγωγική τους δραστηριότητα.
Κυκλοφορούν στη φύση πάνω από 3.000 είδη γαιοσκωλήκων, κάποιοι ζουν στην επιφάνεια του εδάφους και αποσυνθέτουν οργανικά στοιχεία όπως φύλλα κλπ, άλλοι ζουν μέσα στο έδαφος και οι οποίοι τρώνε χώμα και ανοίγουν συνεχώς οριζόντιες στοές και κάποιοι πιο μεγαλόσωμοι κάνουν κατακόρυφες στοές που μπορεί να φτάσουν και τα 2 μέτρα.
Για να πάρουμε μια εικόνα του πόσο τρώει ένα γαιοσκώληκας να αναφέρουμε ότι μπορεί να καταναλώσει 300 γραμμάρια εδάφους και τα οποία στη συνέχεια τα αποβάλλει. Αν σε ένα τετραγωνικό μέτρο εδάφους κυκλοφορούν 100-250, αυτό σημαίνει ότι σε ένα στρέμμα εδάφους οι γαιοσκώληκες επεξεργάζονται 30-75 τόνους χώμα και συνήθως το ίδιο το χώμα το καταναλώνουν παρά πολλές φορές.

Το σπουδαιότερο είναι ότι το χώμα που αποβάλλουν είναι κατά πολύ βελτιωμένο ως προς τη δομή του και τη σύνθεση του με περισσότερη οργανική ουσία και αφομοιώσιμα για τα φυτά μεταλλικά στοιχεία. Το έδαφος που αποβάλλουν είναι πιο λεπτόκοκκο και πλούσιο σε μικροοργανισμούς, οι οποίοι και αυτοί με τη δραστηριότητα τους βελτιώνουν κατά πολύ τη δομή του εδάφους και βοηθούν στη καλύτερη τροφοδοσία και ανάπτυξη του ριζικού συστήματος των φυτών. Ακόμη και ο ίδιος ο γαιοσκώληκας μετά το θάνατο του και την αποδόμηση του αποτελεί μια εξαιρετική πηγή οργανικού αζώτου για το έδαφος, αφού αποτελείται κυρίως από πρωτεΐνες και αυτός είναι και ο λόγος που είναι ανάρπαστος μεζές για τα πουλιά και τις κότες βέβαια και για τον ίδιο λόγο χρησιμοποιείται ως δόλωμα για το ψάρεμα.

Το έδαφος στον πλανήτη γη ποτέ δεν θα γινόταν εύφορο αν δεν υπήρχαν οι γαιοσκώληκες γι’ αυτό εκτός από τα μπλιαχ που ίσως μερικοί κάνετε στη θέα τους, τους αξίζει και ένα τρελό respect για τη δουλειά που κάνουν και τις μοναδικές υπηρεσίες που προσφέρουν. (more…)